Bende van Jan de Lichte

Bij Uitgeverij Vrijdag verscheen recent een spannend boek over de geschiedenis achter de tv-serie De Bende van Jan de Lichte. Een boek vol struikrovers, belachelijke pruiken en snode revolutionairen. Samen met Heleen Wyffels schreef ik een bijdrage over de vrouwen in de achttiende eeuw.

Zopas verschenen: Jaarboek De Achttiende Eeuw

Deze week verscheen het splinternieuwe Jaarboek 18e Eeuw. Het uitdagend themadossier over schurken, schelmen en schandalen wordt dit jaar voorafgegaan door een artikel van Ton van Strien en mijzelf. We presenteren de vondst van de verloren gewaande handschriften uit het Panpoëticon Batavûm en analyseren hoe een van de vroegste literatuurhistorische overzichtswerken tot stand is gekomen.

Het Jaarboek is te verkrijgen bij uitgeverij Verloren. Onze bijdrage is ook hier te vinden.

Help het Panpoëticon Batavum vullen!

Lieke van Deinsen & Ton van Strien.
Verschenen op Neerlandistiek.nl, 22 april 2020

Bij de virtuoze Engelse vertaling van het sonnet `Bittere spijt’, op 20 april verschenen op neerlandistiek.nl, hadden we één opmerking: de auteur, Lukas Pater, leefde niet van 1702-1752 (zoals daar staat) maar van 1707-1781. We zouden er niet over begonnen zijn als er niet juist op die dag een bijdrage over Lukas Pater (geschreven door Marleen de Vries)  geplaatst was op de website schrijverskabinet.nl.

De website is gewijd aan het Panpoëticon Batavum, het roemruchte achttiende-eeuws pronkkabinet waarin de miniatuurportretten bewaard werden van (bijna) iedereen die in de Nederlanden naam gemaakt had op taal- en letterkundig gebied, van de dertiende-eeuwse historicus Melis Stoke tot en met de Amsterdamse toneelschrijver Anthony Hartsen (1719-1782). Opeenvolgende bezitters van het kabinet schilderden de portretten zelf naar bestaande afbeeldingen, of lieten ze `naar het leven’ schilderen door de beste portrettisten van hun tijd. Tegelijk werkten ze aan een naslagwerk met bio- en bibliografische gegevens over de opgenomen auteurs.

In 2017 hebben wij in samenwerking met een groot aantal vakgenoten het Pan-project nieuw leven ingeblazen. Het verloren gegane kabinet is in digitale vorm zo compleet mogelijk gereconstrueerd en inmiddels bevat de website ruim 160 beknopte biografieën. Daarvan komen er nog steeds bij: onlangs dus over Lukas Pater (1707-1781, `éminence grise van de grachtengordel’, maar ook over Hendrik Graauwhart (1661-1732), `een voorbeeldelijk en godvruchtig dichter’ volgens Roland de Bonth. Zo heeft nu ongeveer de helft van de ooit in het Pan opgenomen auteurs een eigen artikel.

Maar de helft dus nog niet. Zie deze lijst. En staan zeer bekende namen tussen (Balthasar Bekker, Maerlant), maar ook zeer onbekende, zoals een zekere J.C. Wystrat, over wie men in de achttiende eeuw al niet méér wist dan dat hij in 1601 was geboren. Hij zal zijn portret in het Panpoëticon toch wel ergens aan te danken hebben?

Wie doet (weer) mee? Aan het format stellen we geen speciale eisen, behalve dat de omvang 400 à 600 woorden moet bedragen. Eventuele redactionele ingrepen worden uiteraard met de auteurs besproken. Mail naar: lieke.vandeinsen@kuleuven.be en/of a.van.strien@outlook.com.

Recently published: The Rijksmuseum Bulletin 68 (2020)1

The recently published issue of The Rijksmuseum Bulletin includes my article on the discovery of the long-lost albums of Michiel de Roode (1685-1771), second owner of the Panpoëticon Batavûm, containing over 200 biographies of Dutch writers. This contribution, more specifically, discusses the unique information these albums contain about the collection of portraits currently in the Rijksmuseum.

Bulletin

Televisiereeks: Historisch Bewijs

Afgelopen woensdag ging op bij Avrotros de nieuwe serie Historisch Bewijs van start. In dit nieuwe programma wordt de zoektocht van een team experts van het Rijksmuseum gevolgd. Zij doen er alles aan om de onderste steen boven te krijgen in een baanbrekend onderzoek naar deze unieke voorwerpen van groot historisch belang. Voor eens en altijd komt er antwoord op de vraag: Is het echt of niet?

De eerste aflevering probeerde te ontrafelen met welk zwaard Johan van Oldenbarnevelt in 1619 daadwerkelijk onthoofd werd. Ten grondslag aan deze uitzending ligt het onderzoek dat ik samen met Jan de Hond (conservator van de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum) in 2018 publiceerden. Lees het volledige artikel hierSchermafbeelding 2018-09-22 om 20.58.03.

Hurgronje lezingen

Dit voorjaar gaan in het Zeeuws Museum in Middelburg opnieuw vier Hurgonje-lezingen door. Sinds 2016 geven de Hurgronje-lezingen  een podium aan onderzoekers die werken over een aspect van het Zeeuwse verleden of een verwant thema. Klik hier voor de afdrukbare pdf-flyer van de Hurgronje lezingen van 2020.

Op 6 mei sluiten Geert-Jan Janse en ik de reeks af met een lezing getiteld: ‘Pieter de la Ruë en het Panpoëticon. Hoe een Zeeuw de Nederlandse literaire canon van colour locale wilde voorzien’.

_images_g1633

Early Modern Female Book Ownership

Psst! Have you already seen this amazing initiative on Early Modern Female Book Ownership? It features very short blog posts on books owned by women between 1500 and 1750. These books are important as they give us information on what books women owned and read, on women’s handwriting and signatures, and on how women presented themselves textually. The blog serves as a record of such books, especially since some of them are sold to private owners and may not be accessible to academics otherwise. The field of book ownership by women and women and book history more generally is a flourishing one, and this website aims to contribute to it in a small way.

Last week a wrote a small contribution on the female ownership notations in copy of one of my favorite eighteenth-century poetry collections, the Gedichten (poems) of miss Sara Maria van der Wilp. You can find the post here.

fig.5