Belangrijk Boekenbezit

Bij uitgeverij Matrijs verscheen afgelopen december de publicatie Belangrijk boekenbezit. Een bloemlezing uit de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Nijmegen. Het boek is verschenen onder redactie van Hans Kienhorst en Kees Veelenturf, verbonden aan respectievelijk de afdelingen Nederlands en Kunstgeschiedenis van de Radboud Universiteit. De rijk geïllustreerde publicatie bevat een vijftigtal besprekingen van topstukken uit de Bijzondere collecties, geschreven door medewerkers van de Nijmeegse universiteit. Ik schreef een bijdrage over de portretten van Sara Maria van der Wilp, en de unieke handgeschreven gedichten hierop in de collectie van de Universiteitsbibliotheek Nijmegen.

Advertisements

Slavernij in de 18e-eeuwse kunsten

Wat hebben een toneelstuk uit 1796, een tentoonstelling in het Rijksmuseum in 2020 en een avond in SPUI25 op 18 januari 2018 met elkaar gemeen? Ze gaan alle drie over de verbeelding van slavernij in de achttiende eeuw. De Werkgroep 18e Eeuw-lezing 2018 biedt een gevarieerd programma met korte lezingen, een gesprek, toneelspel en een column.

Slavernij werd in de achttiende eeuw steeds meer een thema in Europa, ook in de ‘schone’ kunsten. Onder invloed van verlichte ideeën als tolerantie en mensenrechten, werd slavernij in onder andere schilderijen, prenten en op het toneel gethematiseerd en – soms – kritisch beschouwd. Hoe werd slavernij verbeeld en welke boodschappen werden er via de kunsten over de kwestie uitgedragen? Op deze avond belichten we de omgang met slavernij in de achttiende-eeuwse kunsten. Eveline Sint Nicolaas opent de avond met een lezing over haar aankomende boek Ketens en Banden. Suriname en Nederland sinds 1600 en blikt vooruit op de geplande slavernij-tentoonstelling in het Rijksmuseum in 2020. Ze zal vervolgens worden geïnterviewd door Valika Smeulders. In het tweede deel van het programma vertelt Sarah Adams over haar onderzoek naar achttiende-eeuws slavernijtoneel, gevolgd door een reactie van Jörgen Tjon A Fong. Vervolgens worden enkele scenes uit het toneelstuk De Negers uit 1796 opgevoerd. De avond besluit met een column van Mark Ponte.

De avond zal worden gemodereerd door de organisatoren: Djoeke van Netten en Lieke van Deinsen.

Voor meer informatie, zie de website van de Werkgroep 18e Eeuw.

slavernij-lezing1

Gerrit Komrij-prijs 2017 voor schrijverskabinet.nl

PrijsZojuist werd bekend gemaakt dat www.schrijverskabinet.nl de winnaar is van de Gerrit Komrij prijs 2017. Een prachtige kroon op mijn bijzonder fijne samenwerking met Ton van Strien (tekst en redactie), Timothy De Paepe (beeld en digitale reconstructie) en Bas Berns (webdesign). Een project dat overigens nooit van de grond was gekomen zonder het enthousiasme, de betrokkenheid en de inzet van de ruim vijftig auteurs die bijdragen leverden. Overigens staat de site nog steeds open voor nieuwe bijdragen. Lees hier meer over het project. Lees hier het juryrapport.

De Gerrit Komrij-prijs werd in 2012 opgericht om de popularisatie van de oude letteren te eren. Komrij was gek op oude literatuur en hij heeft veel gedaan deze onder de mensen te brengen. De Gerrit Komrij-prijs gaat naar die persoon (of instantie) die het afgelopen jaar zijn best heeft gedaan om het best / leukst / origineelst / etceterast de oudere literatuur onder de aandacht van een groot publiek weten te brengen.

 

Zopas verschenen: Rijksmuseum Special van De Boekenwereld

schermafbeelding-2017-09-28-om-14-12-44Op 2 oktober 2017 werd in het Rijksmuseum het nieuwe nummer van het tijdschrift De Boekenwereld gepresenteerd. De uitgave staat in het teken van de bijzondere bibliotheek en documentaire collecties van het Rijksmuseum en bevat een kleurrijke verzameling artikelen en kortere bijdragen.

Naast een chronologisch overzicht van de geschiedenis van de bibliotheek (door Geert-Jan Koot en Saskia Scheltjens) en een beschrijving van het monumentale gebouw (J.F. Heijbroek), worden in het nummer verschillende deelcollecties belicht. Onder andere de rijke fotoboekencollectie van het Rijksmuseum (Saskia Asser), de recent verworven verzameling tegencultuur tijdschriften (Harm Stevens) en de collectie Aziatische kunst in de bibliotheek (Jan van Campen) komen uitgebreid ter sprake. Sven Dupré, Tonny Beentjes en Thijs Hagendijk (Universiteit Utrecht) focussen in hun bijdrage op het praktische gebruik van de bibliotheekcollectie voor academisch onderwijs én onderzoek. Ikzelf leverde een bijdrage over de mogelijkheden tot interdisciplinair onderzoek en de reconstructie van verloren erfgoed aan de hand van de verschillende collecties. Een volledige inhoudsopgave vindt u hieronder.

Van de afdeling Research Services werden bijdragen geleverd door: Hermien de Bruijn, Lieke van Deinsen, Lotte Jaeger, Trineke Kamerling, Geert-Jan Koot, Bas Nederveen, Madeleine Pfundt, Saskia Scheltjens, Leon Vosters en Caroline Wittop Koning.

Het themanummer stond onder gastredactie van Lieke van Deinsen, J.F. Heijbroek, Geert-Jan Koot en Saskia Scheltjens.

schermafbeelding-2017-09-28-om-14-12-55

 

 

A newly attributed portrait of Christoffel Plantin

The latest issue of the Gulden Passer features an article by Timothy De Paepe and myself in which we attribute a portrait of the Antwerp printer Christoffel Plantin (ca. 1520-1589) as a long lost eighteenth-century likeness from the Panpoëticon Batavûm, an collection of over 350 portraits of Dutch and Flemish writers and men of learning.

The portrait can be seen in Museum Plantin-Moretus in Antwerp. The article can be read here: Lieke van Deinsen & Timothy De Paepe, ‘The Face of The Golden Compasses. A portrait of Christophe Plantin attributed’, in: De Gulden Passer 95 (2017)1, 133-144.

Zopas verschenen: Literaire erflaters. Canonvorming in tijden van culturele crisis, 1700-1750.

Op 12 mei verdedig ik niet alleen mijn proefschrift, maar verschijnt ook de handelseditie  Literaire erflaters. Canonvorming in tijden van culturele crisis, 1700-1750 bij Uitgeverij Verloren.

Neerlandistiek.nl besteedde al even aandacht aan de publicatie. En ook NWO schonk aandacht aan het project in een uitgebreid nieuwsbericht.
cover
Flaptekst
De literaire canon, de lijst met de belangrijkste schrijvers en werken, houdt geregeld de gemoederen bezig. Lijstjeswoede en canonverkiezingen blijken echter van alle tijden. Omstreeks 1700 richtte de Amsterdamse schilder Arnoud van Halen (1673-1732) bijvoorbeeld het Panpoëticon Batavûm op, een verzamelaarskabinet waarin gedurende de achttiende eeuw de portretten van ruim 300 Nederlandse schrijvers werden samengebracht. Diverse tijdgenoten bezochten de verzameling en waren vol lof over dit monument voor de Nederlandse literaire canon. De populariteit van het Panpoëticon illustreert de betrokkenheid bij het literaire verleden in de achttiende eeuw. In de vertrouwde omgeving van verzamelingen en bibliotheken gingen literatuurliefhebbers op zoek naar de hoogtepunten van de Nederlandse letteren. Literaire erflaters beschrijft deze initiatieven tot literaire canonvorming vanuit een breed cultuurhistorisch perspectief en werpt een nieuw licht op de omgang met het literaire verleden in een eeuw die hoofdzakelijk is beschreven in termen van culturele crisis.